Platany, nazywane też bananami warzywnymi, przygotowuje się inaczej niż zwykłe banany. Zawierają dużo skrobi, dlatego najczęściej wymagają obróbki termicznej – smażenia, pieczenia albo gotowania. O zastosowaniu decyduje kolor skórki: zielony platan jest wytrawny, a bardzo dojrzały, niemal czarny – słodki.
Co wyróżnia platany?
Platan jest większy od zwykłego banana, ma grubszą skórkę i bardziej mączysty miąższ. Zielony owoc jest twardy, ma neutralny lub lekko ziemniaczany smak i nie nadaje się do wygodnego jedzenia na surowo. Podczas dojrzewania część skrobi przechodzi w cukry, dlatego miąższ staje się miększy i słodszy.
W praktyce zielone i żółte platany traktuje się podobnie jak warzywo, natomiast mocno dojrzałe można wykorzystać do dań słodkich. Surowy, nawet żółty platan nadal bywa twardawy i mączysty, więc podgrzanie zwykle poprawia jego smak oraz konsystencję.
Kolor skórki a zastosowanie platana
Przed przygotowaniem sprawdź kolor skórki. To najprostszy sposób, aby ocenić, czy owoc lepiej sprawdzi się jako składnik dania wytrawnego, czy deseru.
| Kolor skórki | Charakterystyka smaku | Sugerowane zastosowanie |
|---|---|---|
| Zielony | Mało słodki, skrobiowy, neutralny | Gotowanie, frytki, chipsy, zupy i potrawki |
| Żółty | Delikatnie słodki, nadal dość zwarty | Smażenie, pieczenie, puree i placki |
| Brązowy lub czarny | Miękki i wyraźnie słodki | Desery, ciasta, naleśniki i słodkie smażone plastry |
Czarna skórka nie oznacza zepsucia. U dojrzałego platana jest oznaką, że skrobia przekształciła się w cukry. Taki owoc może wyglądać jak przejrzały banan, ale właśnie wtedy najlepiej nadaje się do słodkich zastosowań. Nie używaj jedynie owoców z pleśnią, wyciekiem lub wyraźnie nieprzyjemnym zapachem.
Jeżeli kupujesz platany z myślą o deserze, wybierz żółte albo brązowiejące. Zielone możesz zostawić w temperaturze pokojowej, aby dojrzały, choć proces ten trwa wyraźnie dłużej niż w przypadku zwykłych bananów. Chłodne miejsce spowalnia dojrzewanie.
Jak obrać zielonego platana?
Zielonego platana zwykle nie da się obrać jednym pociągnięciem jak banana. Skórka jest gruba, mocno przylega do miąższu i może barwić dłonie. Najwygodniej użyć małego, ostrego nożyka. Pomocne zasady są następujące:
- Odetnij oba końce owocu.
- Wykonaj kilka płytkich, podłużnych nacięć w skórce, prowadząc nóż od jednego końca do drugiego.
- Podważ skórkę palcem albo końcówką nożyka i zdejmuj ją pasami, nie wbijając ostrza głęboko w miąższ.
- Obieraj owoc pod strumieniem zimnej wody, jeśli skórka klei się do rąk lub pozostawia ciemny osad.
Przy żółtym i mocno dojrzałym platynie skórka odchodzi łatwiej, więc czasem wystarczy naciąć ją przy końcu i zdjąć rękami. Po obraniu pokrój owoc w plastry, słupki albo większe kawałki, zależnie od wybranej metody obróbki.
Jak przygotować platany na ciepło?
Smażenie sprawdza się przede wszystkim przy zielonych i żółtych owocach. Platan pokrojony w słupki można usmażyć podobnie jak frytki, a plastry – na niewielkiej ilości tłuszczu do zrumienienia. Zielone kawałki będą bardziej chrupiące i wytrawne, natomiast żółte zyskają miękkie wnętrze oraz lekko słodki smak. Do wersji wytrawnej pasują sól, pieprz, papryka, czosnek lub pikantne przyprawy.
Pieczenie pozwala przygotować chipsy albo miękkie plastry bez smażenia w głębokim tłuszczu. Cienko pokrojonego platana rozłóż w jednej warstwie na blasze. Możesz delikatnie posmarować go olejem i doprawić solą. Im cieńsze plastry, tym szybciej się rumienią, dlatego trzeba je obserwować i w razie potrzeby obrócić. Do żółtego lub brązowiejącego owocu pasuje cynamon.
Gotowanie jest dobrym wyborem, gdy chcesz użyć platana jako zamiennika ziemniaków. Zielone kawałki można dodać do zupy, gulaszu lub potrawki, a po ugotowaniu rozgnieść na puree. Taki platan ma łagodny, skrobiowy charakter i dobrze łączy się z solą, ziołami, warzywami oraz sosami.
Najprostsza zasada wyboru jest taka: zielony platan pasuje do dań wytrawnych, a czarny – do deserów. Ten sam produkt zmienia charakter wraz z dojrzewaniem.
Platany nie wymagają skomplikowanych przepisów. Wystarczy dobrać metodę do koloru skórki, obrać owoc nożem, a następnie poddać go obróbce termicznej. Dzięki temu może zastąpić ziemniaki w daniu wytrawnym albo stać się bazą słodkiego deseru.
