Mleko bez laktozy zawiera zwykle tyle samo cukru co zwykłe mleko, najczęściej około 4,7–4,8 g cukrów w 100 ml. Różnica nie polega na usunięciu wszystkich cukrów, lecz na rozłożeniu laktozy na glukozę i galaktozę. Dlatego taki produkt smakuje słodziej, choć nie musi mieć więcej kalorii ani węglowodanów.
Czy mleko bez laktozy ma mniej cukru?
Nie. Określenie „bez laktozy” nie oznacza „bez cukru”. Laktoza jest naturalnym cukrem mlecznym i należy do dwucukrów. W produkcji mleka bez laktozy jej cząsteczki zostają rozłożone, ale całkowita ilość węglowodanów pozostaje zbliżona do tej w mleku tradycyjnym.
Proces ten zmienia więc przede wszystkim formę cukru, a nie jego ilość. Warto też pamiętać, że konkretne wartości mogą nieznacznie różnić się między markami. Przy zakupie najlepiej sprawdzić w tabeli pozycję „węglowodany” oraz „w tym cukry”.
Dlaczego mleko bez laktozy smakuje słodziej?
Za słodszy smak odpowiada enzym laktaza. W procesie enzymatycznej hydrolizy rozkłada on laktozę na dwa cukry proste – glukozę i galaktozę. W zwykłym mleku występuje przede wszystkim niezmieniona laktoza.
Glukoza i galaktoza pobudzają receptory smaku słodkiego wyraźniej niż laktoza. Z tego powodu mleko bez laktozy może wydawać się mocno słodsze, mimo że nie dodano do niego cukru. Najważniejsze różnice wyglądają tak:
- Laktoza jest dwucukrem złożonym z glukozy i galaktozy.
- Laktaza rozbija laktozę podczas hydrolizy enzymatycznej.
- Glukoza i galaktoza są cukrami prostymi i mają intensywniejszy słodki smak.
- Całkowita ilość cukrów pozostaje podobna, ponieważ rozpad cząsteczki nie usuwa jej składników.
Słodszy smak nie świadczy zatem o dosłodzeniu produktu. Nie należy też wyciągać wniosku, że mleko bez laktozy jest automatycznie mniej kaloryczne albo przeznaczone do odchudzania.
Mleko klasyczne i bez laktozy – porównanie wartości
Poniższe zestawienie pokazuje typowe wartości dla mleka o zawartości tłuszczu 2%. W praktyce parametry mogą być nieco inne w zależności od producenta, dlatego przy konkretnym produkcie należy kierować się etykietą.
| Wartość odżywcza | Mleko klasyczne 2% (100 ml) | Mleko bez laktozy 2% (100 ml) |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | około 50 kcal | około 50 kcal |
| Węglowodany | około 4,7 g | około 4,7 g |
| Cukry | około 4,7 g | około 4,7 g |
| Białko | około 3,2 g | około 3,2 g |
| Tłuszcz | około 2,0 g | około 2,0 g |
Wartości odżywcze pozostają podobne, ponieważ hydroliza laktozy nie usuwa białka, tłuszczu ani wapnia. Mleko bez laktozy jest przede wszystkim rozwiązaniem dla osób, które źle tolerują ten cukier, a nie produktem bezcukrowym.
Najważniejsze do zapamiętania: mleko bez laktozy ma podobną ilość cukrów i kalorii jak zwykłe mleko. Smakuje słodziej, ponieważ laktoza została rozłożona na glukozę i galaktozę.
